Een gezond voedingspatroon draagt bij aan je lichamelijke en geestelijke welbevinden. Je hebt meer energie en bent minder vatbaar voor ziektes. Bij veel van onze cursisten zien we de grote invloed van voeding. Tijdens een stressvolle periode is eten vaak een emotionele reactie op psychische klachten. Sommige mensen hongeren zichzelf uit, anderen ontwikkelen een eetverslaving of krijgen vreetbuien. In deze blog vertellen we je het een en ander over de invloed van voeding op het herstelproces na PTSS.
Lichamelijke en geestelijke klachten
Na de behandeling van PTSS wordt ervan uit gegaan dat mensen hun leven weer oppakken. In de praktijk zien we dat mensen vaak niet meer in staat zijn te functioneren zoals voorheen. Ze hebben last van lichamelijke en geestelijke klachten, waaronder angsten, depressieve gevoelens, nachtmerries en voedingsproblemen. Om ervoor te zorgen dat mensen hun leven weer op de rit krijgen heeft Merk Hoe Sterk (MHS) een nazorgtraject ontwikkeld, waarbij aandacht besteed wordt aan voeding. Uit onderzoek blijkt dat gezonde voeding van grote van invloed is op een voorspoedig herstel.
Invloed van een gezond eetpatroon
Tijdens het nazorgtraject bespreken we eetgewoontes die je ontwikkeld hebt. Samen bekijken we welke invloed ze hebben op je dagritme en hoe we dat kunnen verbeteren. Door op gezette tijden te ontbijten, lunchen en dineren zorg je voor structuur. Bovendien geef je hiermee het goede voorbeeld aan je kinderen. Het is belangrijk dat je goed voor jezelf en je gezin zorgt. Eten is daar een belangrijk onderdeel van. Tijdens het nazorgtraject horen we vaak terug dat mensen zich fitter voelen doordat ze hun eetgewoontes verbeteren. Ook zien we dat mensen een gezond gewicht bereiken en weer vooruit durven te kijken.
Invloed van gezonde voeding
Naast een dagelijks eetritme is het ook belangrijk gezond te eten. Je lijf heeft bepaalde vitaminen, mineralen en eiwitten nodig om goed te kunnen functioneren, zowel fysiek als emotioneel. Tijdens het nazorgtraject besteden we dan ook veel aandacht aan gezonde voeding. We horen vaak terug dat mensen zichzelf beter voelen doordat ze gezonder eten. Het geeft ze nieuwe energie, en juist die energie is belangrijk voor het herstel na PTSS.
Na een intensieve PTSS-behandeling voelde ik me boven verwachting goed. Op de terugkomdag van Psytrec nam ik voor de zekerheid een folder van Merk Hoe Sterk mee. Stel dat ik een terugval zou krijgen?
Blog: Hulp nodig na een PTSS-behandeling? Durf te vragen! Wat voelde ik me ellendig en alleen. Slapen was een ramp en mijn voedingspatroon een drama. Ik was er zo slecht aan toe dat ik begin februari deelnam aan INTENSIVE8 van Psytrect Bilthoven. Dit is een kortdurende en intensieve behandeling van PTSS, waarin alle trauma’s aangepakt worden. Op 2 maart was de terugkomdag, waarop ik een ervaringsdeskundige en medewerker van Merk Hoe Sterk (MHS) sprak. Ik voelde me boven verwachting goed, maar besefte ook dat een terugval op de loer lag. Voor de zekerheid nam ik de folder van MHS mee naar huis.
Ook na de behandeling van PTSS is er hulp Na een paar weken merkte ik een terugval. Ik wist niet hoe ik met mijn gevoelens om moest gaan. Het ging slechter. Ik voelde me regelmatig minderwaardig en neerslachtig. Ik verviel in mijn oude gedrag en vertoonde vermijdings- en vluchtgedrag door mijn lichamelijke en geestelijke pijn te verdoven. Ik vond dat ik via het GGZ te weinig hulp kreeg, daarom besloot ik MHS te bellen.
Twee keer per week coaching Om te voorkomen dat ik het behandeltraject zelf moest vergoeden adviseerde MHS me eerst een keukentafelgesprek aan te vragen bij de gemeente. In mijn situatie is het namelijk mogelijk aanspraak te maken op een subsidie. Eind maart was het gesprek bij de gemeente. Ik had het zwaar en dronk mezelf moed in voor het gesprek. Gelukkig ging het daarna razendsnel en stond 1 april de eerste coach op de stoep. Sindsdien zag ik twee keer per week een coach van MHS. Ook mijn man was betrokken bij de gesprekken, zodat we er samen sterker uit zouden komen.
Van hoopje ellende tot sterke vrouw In vijf maanden tijd ben ik ontzettend veranderd. Ik was een hoopje ellende dat niet wist hoe ze verder moest. Nu ben ik een trotse, vrolijke, zelfverzekerde en sterke vrouw. Ik heb geleerd hoe ik om moet gaan met mijn emoties. Ik durf ze toe te laten. Ik heb de balans gevonden tussen erop uitgaan en rust pakken. Het voelt goed om dingen los te laten en me niet meer druk te maken over dingen die ik niet kan beïnvloeden.
Baalmomentjes…. Ik sta nu veel relaxter in het leven en kan weer genieten van de kleine dingen. Natuurlijk heb ik soms een baalmoment, of irriteer ik me aan dingen. Gelukkig kan ik nu veel sneller schakelen en loslaten. Accepteren en weer verder! Ik heb daardoor ook een aantal rouwprocessen kunnen afsluiten en dat voelt heel fijn.
Zoveel sterker dan gedacht Ik had het nooit voor mogelijk gehouden dat ik zou spreken voor een groep van 26 personen. Dat ik ze mijn ervaringen zou delen zonder kapot te gaan van de zenuwen. Zonder angst en onzekerheid. Op 5 juli was ik namens MHS als ervaringsdeskundige bij Psytrec in Weert. Ik liep zelfverzekerd op onbekend terrein. Als houvast had ik speaking notes gemaakt. Achteraf bleek dat ik niet één keer gekeken had. Het ging als vanzelf, zo natuurlijk voelde het aan. Wie had dat gedacht? Ik ben zoveel sterker dan ik dacht.
Klaar voor de toekomst Ik ben ervan overtuigd dat ik dit alles niet voor niets heb moeten ervaren. Ik heb helaas zelf moeten ontdekken hoe belangrijk de juiste hulp is. En dat je zelf om die hulp moet vragen! Het voelt fijn om gecoacht te worden door ervaringsdeskundigen. Mensen die weten hoe het echt voelt en niet alleen maar de theorie kennen. Ik ben er nog niet, maar al wel een heel eind op de goede weg. Begin oktober start ik met snuffelstages om te ontdekken wat voor werk bij me past. Ik heb weer een toekomst met mijn partner en een straks ook een leuke baan.
Dankjewel MHS voor al jullie hulp. Ik vind het fijn om mijn verhaal te delen en hoop op deze manier anderen te helpen. Durf om hulp te vragen!
Ik voelde me zo ontzettend leeg.., het leven was uitzichtloos. Ik had alles geprobeerd behalve Merk Hoe Sterk. Zou dat de oplossing zijn? Ik gaf het een kans voor mezelf en mijn kinderen.
Blog: Ik geloofde niet meer in een leven zonder depressie In 2018 ben ik behandeld voor PTSS. Na die behandeling kreeg ik te maken met meerdere depressies. Ik voelde me leeg en leefde zonder zin, zonder hoop en zonder uitzicht. Ik had een groot verlangen naar rust en had de moed opgegeven. Ik geloofde niet meer in een leven zonder depressie. Kon ik het leven aan als de toekomst hopeloos was? Zouden mijn kinderen dan niet beter af zijn zonder mij? Ik besloot de laatste kans op een ander leven aan te grijpen. Ik belde Carel Solleveld en ben het behandeltraject van Merk Hoe Sterk (MHS) gestart. Het heeft me zo ontzettend veel gebracht.
Depressie na behandeling PTSS Zo’n 27 jaar geleden werd ik slachtoffer van een heftige situatie. Ik belandde op straat en kreeg te maken met veel ellende. Nadat ik vorig jaar behandeld werd voor PTSS kreeg ik meerdere depressies. Periodes waarin het goed ging werden overschaduwd door angst. Er lag voor mijn gevoel altijd een depressie op de loer. Ik raakte in paniek na een zware en moeilijke dag. Zou deze dag de start zijn van een nieuwe depressie? Ik wil nooit meer terug naar dat lege gevoel. Natuurlijk heb ik in deze periode hulp ontvangen, maar zo waardevol als het traject van MHS was geen van deze trajecten.
Merk Hoe Sterk gaat verder dan reguliere hulpverlening Na het eerste telefoontje werd ik regelmatig gebeld. Er werd gevraagd hoe het me ging en ik kreeg een aantal goede tips. Ik had meteen het gevoel dat ik gehoord en gezien werd. Bij MHS kijken ze wie je bent en waar je hulpvraag ligt. Op basis daarvan ontstaat er een persoonlijk behandeltraject waarin je zelf een actieve rol hebt. De werkwijze van MHS gaat veel verder dan reguliere hulpverlening. Er wordt niet alleen naar je probleem gekeken, maar ook naar andere belangrijke factoren. Denk aan je gezin, huishouden, financiële situatie, eetgewoontes en je lichaam.
Door in beweging te komen werd ik mentaal sterker Wat bijzonder is aan het traject zijn de huisbezoeken. Marianne en Carel kwamen afzonderlijk een keer per week bij mij thuis. Dat werkte perfect, want daardoor moest ik wel. We gingen aan de slag terwijl ik nog passief was. Oftewel in de Netflix-chocolade stand stond 😉 Met Marianne ging ik mentaal de diepte in terwijl ik met Carel het uiterste uit mijn lijf haalde. Door in beweging te komen en mijn grenzen te verleggen voelde ik me mentaal sterker worden.
Van zelfmedelijden tot bewust leven Tijdens het traject kon Carel best een beetje streng voor me zijn. Terwijl ik vond dat ik goed bezig was kwam ik er dankzij Carel gaandeweg achter dat ik zelfmedelijden had. Ik bood geen weerstand aan mijn gedachten, maar liet alles gebeuren. Door me open te stellen voor Marianne heb ik in mezelf kunnen kijken. Ze heeft me geleerd de leegte in mij te aanvaarden en daar lief voor te zijn. Ook weet ik nu wanneer ik vanuit die leegte handel. Alleen al door het te herkennen ben ik enorm gegroeid. Ik voel me volwassener dan ooit.
Merk hoe sterk heeft mijn leven veranderd Ik kan bijna niet uitleggen hoeveel MHS voor me betekend heeft. Ik weet negatieve gedachtes nu te doorbreken. Als ik me down voel ga ik een rondje lopen, omdat ik weet dat het me energie geeft. Ik ben ook liever voor mezelf. Soms kan even bankhangen echt geen kwaad. Het maakt me niet meteen depressief. Ik ben trots op mezelf dat ik Carel gebeld heb toen ik het echt niet meer zag zitten. Door het traject aan te gaan heb ik geleerd dingen los te laten. Ik probeer bewust te leven en zelf de regie te nemen. Komende periode wordt het opnieuw spannend, omdat ik dan de stap naar werk ga realiseren. Het leven biedt mij weer kansen die ik met beide handen aangrijp. Ik ben Marianne, Carel en het hele team van MHS eeuwig dankbaar. Ik hoop dat mijn verhaal anderen inspireert om in actie te komen. Ga ervoor! Je kan het!
Hoe PTSS je gezinsleven, vriendschappen en werk beïnvloedt.
Posttraumatische stress stoornis (PTSS) ontstaat na een traumatische gebeurtenis en heeft grote invloed op je leven. Veel gehoorde klachten zijn angsten, woedeaanvallen en sombere gedachten (suïcidale gedachten) die langere tijd aanhouden. Het zorgt ervoor dat je niet meer normaal kunt functioneren! PTSS haalt letterlijk je hele leven overhoop en beïnvloedt dat van anderen. Wat de invloed kan zijn op je gezinsleven, vriendschappen en werk beschrijven we in deze blog.
—————————————–
Stel je eens voor… op een mooie zomerdag raak je betrokken bij een ernstig auto-ongeluk. In de maanden die volgen blijf je het ongeluk herbeleven. Je wordt angstig en durft op een gegeven moment zelf niet meer aan het verkeer deel te nemen. Eenvoudige dingen als naar je werk gaan, de kinderen ophalen of boodschappen doen vallen je enorm zwaar. Vanuit je omgeving is er weinig begrip. Via een therapeut volg je een intensief behandeltraject voor PTSS (posttraumatische stressstoornis). Daarna sta je er alleen voor. Hoe pak je de draad weer op?
—————————————–
Gevolgen van PTSS voor je partner en gezin
De symptomen die PTSS kenmerken zijn niet alleen lastig voor jezelf, maar ook voor je gezin. Vaak zien we dat relaties onder druk komen te staan. Het is moeilijk om in zo’n heftige periode met elkaar te blijven praten. In veel gevallen nemen de emoties de overhand waardoor er conflicten ontstaan binnen een gezin. Wanneer er kinderen in het spel zijn dan zien we dat ook zij worden geraakt door de onrust. Sommige kinderen voelen zich schuldig, willen dingen oplossen voor papa en mama en/of gaan op een negatieve manier aandacht vragen. Tijdens, en na, de behandeling van PTSS is het belangrijk aandacht te hebben voor de balans binnen het gezin. Merk hoe sterk helpt gezinnen hierbij tijdens het nazorgtraject.
PTSS maakt je eenzaam
Wanneer je te maken hebt met PTSS kan het veiliger voelen sociale contacten te mijden. Het is een heel begrijpelijke reactie. Vaak vinden mensen met PTSS het moeilijk om hun verhaal te delen. Ze zijn bang voor lastige vragen of een oordeel. Ook zie je dat het vertrouwen in vriendschappen lager is dan normaal. Door afstand te nemen van vrienden en familie kunnen mensen in een isolement raken. Ze voelen zich eenzaam en weten niet goed hoe ze dat kunnen doorbreken. Merk hoe sterk (MHS) biedt een luisterend oor. MHS is gespecialiseerd in de nazorg van PTSS. Tijdens het nazorgtraject is er aandacht voor het herstellen van structuur in iemands leven, het onder controle krijgen van emoties, het leren omdenken en omgaan met je nieuwe ik en het herstellen van vriendschappen en aangaan van nieuwe sociale contacten.
Invloed van PTSS op je werk
Mensen met PTSS zijn in de meeste gevallen niet in staat om te werken of te studeren. Dit komt onder andere door concentratieproblemen, angsten, slecht slapen, slechte voeding en/of depressieve gedachten. In sommige gevallen is de oorzaak van PTSS een traumatische gebeurtenis die tijdens werktijd (of privé) is voorgevallen. Denk aan een politieagent, militair of winkelmedewerker die getuige is van een overal of een vrachtwagenchauffeur die een dodelijk ongeval veroorzaakt. Het kan ook zo zijn dat het trauma is voorgevallen in je kinder- of pubertijd. Na een traumatische gebeurtenis is het moeilijk om de draad weer op te pakken en aan het werk te gaan (of naar school). Merk hoe sterk begeleidt mensen om na, of voor, de behandeling van PTSS weer terug te keren naar werk of studie.
Wil je meer weten over PTSS en de nazorg die Merk hoe sterk biedt? Neem dan contact op met Raoul van Noort of Carel Solleveld op het telefoonnummer 085-1306355 of mailadres: info@merkhoesterk.com
Een aantal jaar geleden schreef ik over het proces van mijn EMDR behandeling. (Zie Deel 1 en deel 2) Spoiler: ik bleek nog niet klaar te zijn voor de behandeling, mede gezien ik het mij niet kon veroorloven om nog meer studievertraging op te lopen. Vervolgens schreef ik een paar maanden terug de EMDR Survivalgids, gericht aan mensen die net als ik ook (wederom) met EMDR zouden gaan starten en misschien wat tips konden gebruiken. Inmiddels lijk ik aan het einde gekomen te zijn van mijn huidige EMDR behandeling. Het leek mij passend om een deel 3 te schrijven ter afronding.
(In dit artikel zal ik regelmatig wat schematherapie termen noemen. Wil je meer over deze therapie weten en de termen leren kennen, bekijk dan deze blog die ik erover schreef.)
Aanloopfase
Opnieuw een EMDR behandeling aangaan vond ik erg spannend. Vooral gezien de vorige keer dat mijn therapeut en ik met EMDR gestart waren, ik te bang was dat mijn studie eronder zou lijden; we waren net begonnen met EMDR en ik merkte dat ik mij emotioneel instabiel voelde, ook tijdens lesdagen op mijn opleiding. Dus ik besloot te stoppen en nam mij voor dat zodra ik afgestudeerd was, ik dan de tijd en de ruimte zou creëren om een EMDR behandeling te kunnen volgen. Het liep iets anders, gezien ik tijdens mijn afstuderen last kreeg van burn-outachtige klachten. Ik was elke dag de hele dag door vermoeid, kreeg paniekaanvallen, vage lichamelijke klachten en was vaak angstig. Ik weet dan ook niet meer zo goed hoe ik het allemaal precies heb gedaan, maar ik heb mijn diploma gehaald. Gelukkig had ik naast dat ik nog steeds wekelijkse psychotherapie kreeg, redelijk op tijd hulp ingeschakeld bij o.a. de huisarts en daardoor kalmerende medicijnen en mensendieck therapie gekregen (waar ik ontspanningsoefeningen leerde), die ervoor hebben gezorgd dat ik (in ‘overlevingsstand’ weliswaar) mijn afstudeertaken kon uitvoeren. Wonderbaarlijk genoeg lukte het af te studeren, gezien ik bijvoorbeeld super suf, warrig en chaotisch van de oxazepam (kalmerend medicijn), mijn scriptiepresentatie heb moeten houden om paniekaanvallen te voorkomen. Ook was het enorm belangrijk voor mij dat ik bij mijn diploma-uitreiking kon zijn, gezien ik mijn middelbare school diploma-uitreiking wegens een zware depressie heb moeten missen. Deze diploma-uitreiking verliep afgezien van gezonde zenuwen en dankzij de zo-nodig medicatie, voor mij gelukkig heel rustig en was het inderdaad een hele fijne en bijzondere ervaring! Ook was het een moment om er met mijn vriend en vriendinnen bij stil te staan dat het ondanks alle tegenslagen, mij toch was gelukt. Dankzij hen, de bijzondere speech van mijn docent tijdens de uitreiking, maar ook mijn therapeut die dit benadrukte, kon ik het op mij in laten werken dat het inderdaad een best knappe prestatie was waar ik trots op mocht zijn (ondanks mijn interne criticus, ook wel bekend als de Dictator). #afstuderenmeteendepressieenpaniekaanvallen. #missionaccomplished
Er volgt overigens binnenkort nog een blog over het afstuderen als hulpverlener.
Een visuele samenvatting van mijn afstuderen, zelf getekend met Photoshop. (Ja, dat moet ik er nadrukkelijk bij benoemen; ik heb heel lang over die semi-rechte lijn gedaan.)
Terwijl ik in de zomervakantie ruimte voor een EMDR behandeling zou vrijhouden, bleek dit niet nodig, want ik zat noodgedwongen thuis. De paniekaanvallen en lichamelijke klachten hielden aan waardoor het überhaupt nauwelijks lukte om iets buiten de deur te ondernemen, laat staan te solliciteren op een baan. De theorie was dat spanningen vooral in mijn lijf waren gaan zitten. De kortdurend klinische traumabehandeling voor complexe PTSS die mijn therapeut en ik voor ogen hadden, leek hierdoor goed op mijn situatie aan te sluiten gezien er een fysieke component bij deze behandeling zou zijn. Door intensief sporten zou er naast aandacht voor het hoofd (EMDR en exposure), ook aandacht zijn voor het lichaam. Helaas werd ik bij aanmelding bij deze instelling al snel afgewezen. De reden die gegeven werd aan de telefoon was vaag. Uiteindelijk, na nogmaals contact opnemen en om verduidelijking te vragen, bleek dat deze instelling alleen mensen met complexe PTSS met trauma’s gelinkt aan geweld, een heftig ongeluk of seksueel misbruik behandelt. Ik kwam niet in aanmerking omdat mijn trauma’s voornamelijk gelinkt zijn aan iets dat ‘emotionele verwaarlozing’ heet. (zie deze blog voor uitleg over wat emotionele verwaarlozing precies is.)
In eerste instantie was ik erg verdrietig en teleurgesteld. Ik denk vooral gezien ik mij nu al lange tijd zo rot voelde en thuis zat; ik hoopte dat de behandeling er voor zou zorgen dat de klachten zouden afnemen en ik daardoor weer wat meer kwaliteit van leven zou krijgen. Ook had ik nu ongeveer 10 jaar de diagnose complexe PTSS en het uitzicht op deze behandeling gaf hoop dat ik eindelijk van deze klachten af zou raken, maar deze hoop verdween na de afwijzing als sneeuw voor de zon. Vervolgens was ik boos, gezien er om onduidelijke redenen onderscheid werd gemaakt in het soort trauma wat wel of niet behandeld werd bij deze instelling. En dat dit niet specifiek vermeld was op de website. Wanneer er staat ‘gespecialiseerd in complexe PTSS’, zou je verwachten dat dan alle soorten complexe PTSS behandeld wordt. Ook bij een kortdurende intensieve klinische behandeling. Natuurlijk zou het niet helpen om in deze boosheid en frustratie te blijven hangen, dus ging ik over op het steken van mijn energie in het accepteren van de situatie, om vervolgens een ander plan van aanpak te bedenken met mijn therapeut. Op zoek naar nieuwe hoop.
Plan EMDR (2.0)
Een van de problemen die we moesten zien te tackelen, was dat ik van de vorige EMDR sessies nog wist, dat het behandelen van mijn trauma’s bij mij veel gevoelens van eenzaamheid, verdriet en angst zouden oproepen. Dit is te verklaren gezien dit de gevoelens zijn die ik had tijdens de nare situaties die ik vroeger doormaakte. Bij een klinische traumabehandeling, zou ik omringd zijn door mensen na de eerste heftigste sessies. Bij een behandeling van max. 1 keer per week, zou ik 7 dagen moet overbruggen en zou ik vaak alleen thuis zijn gezien mijn vriend fulltime wisseldiensten werkt. Toen ik stopte met de vorige keer EMDR, was dat vooral omdat ik het niet trok om zo lang te wachten tot de volgende sessie en ondertussen (in mijn eentje) te moeten dealen met al die heftige gevoelens. Dit moest ik vroeger immers ook en zo zijn de trauma’s überhaupt ontstaan.
Mijn therapeut vroeg mij of ik ideeën had. Ik durfde het bijna niet voor te stellen, maar ik opperde om tijdelijk 2 keer per week EMDR te gaan doen. Zo hoefde ik de helft van de tijd te overbruggen naar de volgende sessie. Ze vond dit een goed idee. Gelukkig kon zij hiervoor ook tijd vrij maken in haar agenda, hoewel ik mij direct schuldig voelde over het zoveel tijd innemen van haar en van andere cliënten. Hoe dan ook, het probleem was er deels nog; ik zou o.a. ’s avonds nog regelmatig alleen thuis zijn. Mijn therapeut stelde voor mijn vriend uit te nodigen om ook samen met hem een plan van aanpak af te spreken. Ook koos ik vriendinnen uit aan wie ik zou vragen om mijn ‘support squad’ (zie EMDR survivalgids) te vormen. Vooral de avonden van de dagen waarop ik EMDR had gehad, zou ik hen vragen langs te komen zodat ik niet alleen hoefde te zijn. Ook zij stemden in en ook hierover was ik verbaasd. Mijn vriendinnen zijn namelijk over het algemeen heel druk en hebben weinig tijd om af te spreken, maar ze zeiden eigenlijk alle drie: ‘Komt goed! Desnoods neem ik mijn werk/scriptie mee en ga ik aan jouw bureau werken’. Echt heel erg lief en fijn!
Verder wilden we enigszins de behandeling van de instelling nabootsen, waarbij er intensief gesport zou worden na de sessies. Helaas was dit niet gelukt te organiseren, gezien ik wegens de lichamelijke klachten en paniekaanvallen/hyperventileren beperkt was in het bewegen en op korte termijn niets heb kunnen vinden wat hierbij zou aansluiten. Ik durfde niet zonder (professionele) begeleiding of in mijn eentje te gaan sporten uit angst mijn klachten erger te maken en uit angst voor hyperventilatie. Na een paar keer een stuk fietsen in de buurt was ik namelijk een paar keer flauwgevallen. Toen ik thuis (lichte) fitnessoefeningen deed, kreeg ik last van hyperventilatie en viel ik ook bijna flauw. Ik was bang dat dit bij het sporten na EMDR ook zou kunnen gebeuren. Normaal gesproken kan ik mij makkelijker over dit soort angsten heen zetten, maar onder andere door de toenemende lichamelijke klachten, was ik nog angstiger geworden en lukte het ook niet meer zo goed deze angsten te relativeren. Lange tijd had ik geen idee waardoor ik zo angstig was geworden, maar op Twitter zag ik een tweet voorbijkomen van Iva Bicanic die het EMDR congres 2019 bijwoonde. Zij citeerde professor Bernet Elzinga en toen ik dit citaat las, herkende ik daarin een mogelijke verklaring voor mijn angsten:
Oftewel; het zou kunnen dat ik steeds last heb van allerlei irreële angsten, doordat mijn brein anticipeert op dreiging en gevaar en dat deze anticipatie zorgt voor angsten. En dat mijn lichaam daar dus ook op reageert en ik daardoor onbewust telkens gespannen ben en pijn ervaar (door o.a. gespannen spieren).
Hierop volgend werden ook ‘take-home-messages’ gepresenteerd, waarvan vooral nummer 2 mij persoonlijk erg aansprak. Het zien van mijn (irreële angsten) als gevolg van een ‘overbezorgde moeder’-brein, maakt het al iets makkelijker deze angsten/adviezen in de wind te slaan/te relativeren.
Hoe dan ook, mijn vriend en vriendinnen hadden geen tijd om met mij structureel na een EMDR sessie te gaan sporten, dus ik sprak met mijn therapeut af dat ik dan maar zo veel mogelijk zou gaan wandelen na een sessie; dan was ik toch in beweging en was de kans op hyperventilatie kleiner door de lichte intensiteit.
Wat betreft de behandeling zelf, stelde mijn therapeut voor om EMDR met schematherapie te gaan combineren. Ik heb dus de mazzel gehad dat mijn vrijgevestigde psychotherapeut zowel geschoold/bevoegd is in het geven van EMDR, als in het geven van schematherapie. Zelf merkte ik ook dat bij bepaalde beelden, ook bepaalde schema’s aan de orde zijn, die juist die gevoelens van eenzaamheid, verdriet en angst oproepen. Het idee was om de beelden met EMDR te behandelen en wanneer nodig, ook schematherapie interventies in te zetten zoals imaginatie. (Voor uitleg en informatie over imaginatie zie dit blogartikel.) De imaginatie was mijn eigen voorstel, gezien ik daar eerder al veel aan had gehad.
Omdat het niet helemaal een regulier EMDR-traject is (zoals die ik eerder heb gehad), noem ik dit traject in mijn blog voor het gemak EMDR (2.0).
Voor meer over een traumabehandeling met EMDR en het schemamodusmodel, zie dit artikel in het vaktijdschrift ‘Gedragstherapie’ door Annemieke Driessen en Linda Hummel. (De doelgroep van dit tijdschrift zijn (cognitief) gedragstherapeuten, dus het is een vrij technisch verhaal vol vaktermen)
Het EMDR (2.0) traject
We spraken af dat we eerst alle beelden zouden inventariseren die nog veel spanning oproepen. Gezien mijn herbelevingen vooral gaan over mijn moeders ziekbed en haar overlijden, waren de beelden ook voornamelijk beelden van situaties rondom haar ziekte en overlijden. Ik vond het lastig te bepalen welke beelden precies het heftigste waren, dus uiteindelijk besloten we de beelden op chronologische volgorde te behandelen met de EMDR; dus in de volgorde waarin ze hebben plaatsgevonden.
De eerste sessie vond ik enorm spannend, maar het bleek achteraf best wel mee te vallen. Expres hadden we een beeld behandeld dat het minst heftig voelt (het lukte wel om dit beeld te kiezen), om ‘in te komen’. Ik merkte dat ik na de sessie niet overstuur naar huis ging en dat het beeld tijdens de EMDR qua heftigheid best wel snel gezakt was (op een schaal van 0 tot 10). Dit zorgde ervoor dat ik al minder angstig werd voor het aangaan/ondergaan van de rest van de behandeling en het gaf vertrouwen dat de EMDR in ieder geval op dit beeld al redelijk goed aansloeg.
De tweede sessie was al een stuk heftiger. We namen een iets heftiger beeld en al snel vloeiden er tranen (bij mij dan). Toen we stopten was het beeld nog niet helemaal naar 0 gezakt qua spanning, maar we moesten toch stoppen. Ik merkte tijdens deze sessie dat ik net als bij de vorige keren EMDR mijn hoofd op sommige momenten ineens blanco werd. Wanneer mijn therapeut vroeg: ‘Wat komt er op?’, moest ik dan ook antwoorden met: ‘Niets, mijn hoofd is even blanco; ik voel en denk even niets meer.’ Gelukkig kon zij hierop anticiperen door bijvoorbeeld even terug te gaan naar het oorspronkelijke beeld (i.p.v. de associaties die opkomen) of ging zij ander soort vragen stellen. Een paar jaar terug had mijn therapeut al uitgelegd dat ik dan terecht kom in het zogenaamde ‘reptielenbrein’, oftewel onderin de window of tolerance (zie voor meer informatie hierover deze blog). Het wordt ook wel ‘dissociëren’ genoemd en is bij mij een onbewuste manier van coping wanneer ik heftige gevoelens of situaties ervaar, zodat ik deze tijdelijk niet hoef te voelen. Toch was het beeld dus nog niet helemaal gezakt toen we door de tijd heen zaten, dus gaf ze aan dat ze het heel vervelend vond, maar dat we moesten stoppen. Net als de vorige sessie rondden we af doordat zij aan mij vroeg wat ik als positief had ervaren deze sessie. Dit moest ik dan in gedachten houden terwijl ik weer door het volgen van haar vingers werd afgeleid. Ik merkte dat dit ‘positief afsluiten’ al goed hielp en dat ik mij dit niet van de vorige keren EMDR kon herinneren. Ze benadrukte dat ik contact met haar moest opnemen als het thuis niet ging. Dit was gelukkig niet nodig.
De opeenvolgende sessies verliepen ongeveer hetzelfde. Er waren regelmatig momenten dat mijn hoofd blanco werd. Ik vond het dan ook steeds lastig te bepalen of het beeld nou echt gezakt was qua spanning of dat ik alleen tijdelijk niets voelde. Mijn therapeut gaf aan dat als ik geen spanning meer voelde bij een beeld, dat we dan volgens het protocol ervan uit konden gaan dat het beeld gezakt is. Dus als ik niets meer voelde erbij moest ik het een 0 geven en dan zouden we verder gaan met een volgend beeld. Als ik tussen de sessies door bijvoorbeeld toch weer last zou krijgen van het beeld, zouden we het opnieuw gaan behandelen. Mijn therapeut legde uit dat het ook wel voorkomt dat de EMDR doorwerkt tussen de sessies door, dus dat het best kan zijn dat het beeld ondertussen is gezakt in heftigheid ten opzichte van de vorige sessie
Ook gebeurde het wel tijdens de EMDR dat ik juist nog steeds spanning voelde bij een beeld, maar dat het gewoon niet wilde zakken en ik bleef ‘hangen’ in dezelfde associaties bij het beeld. Dit was bijvoorbeeld zo bij een beeld waarin ik als 17-jarige dissocieerde toen mijn moeder met een ambulance werd opgehaald. Ik ben naar mijn kamer gelopen en deed alsof het niet gebeurde. Ik herinner me dat ik de tv in mijn kamer had aangezet en ernaar keek, maar niets zag. Wel heb ik nog even uit het raam gekeken en zag mijn moeder de ambulance ingeladen worden, met een paar buren om haar heen. Ik bleef alleen thuis achter en ben uiteindelijk in mijn kledingkast gekropen, net als ik deed toen ik klein was en angstig was. Wat mij vooral nog steeds raakte aan dit beeld is dat ik ontzettend angstig was en mij onveilig voelde en dat ik eigenlijk nergens en bij niemand terecht kon. Dit voelde ik nog steeds heel heftig als ik aan dit beeld dacht.
Doordat ik tijdens de EMDR nog steeds dezelfde nare gevoelens en gedachten bleef associëren, gebruikte mijn therapeut een andere interventie. Ze vroeg mij wat ik nodig had. Toen ik hier niet uit kwam, vroeg ze mij waar ik heen wilde gaan. Als 17-jarige bleef ik regelmatig na schooltijd rond mijn middelbare school hangen, omdat ik mij daar prettig voelde en er vaak tegenop zag om naar huis te gaan. Dit herinnerde ik mij ineens weer, dus ik gaf aan dat ik naar school zou willen gaan. Mijn therapeut vroeg mij voor mij te zien dat ik op school was. In gedachten rende ik zo hard als ik kan het huis uit (zoals ik vroeger ook wel eens echt deed als ik overstuur was). Toen ik voor mij zag dat ik op school was aangekomen en in mijn eentje in de aula zat, leidde zij mij weer af met het vingerzwaaien.
…Zei de gezonde volwassene, tegen het kwetsbare kind.
Gek genoeg, voelde ik mij nu een stuk veiliger, terwijl ik alleen maar voor mij had gezien dat ik in mijn eentje in de aula zat. Het was voor mij op de een of andere manier een veilige plek. Toch vroeg mijn therapeut of ik het niet fijn zou vinden om iemand bij mij te hebben. Waarschijnlijk omdat zij wist dat ‘er alleen voor staan’ zo centraal stond in mijn trauma’s. Ik vond het lastiger te bedenken wie ik nodig zou hebben, dan waar ik wilde zijn, want er was destijds immers niemand die er voor mij kon zijn en ik mij veilig genoeg bij voelde. Vervolgens vroeg mijn therapeut mij om als het ware uit het beeld te stappen en er als ‘gezonde volwassene’ van een afstand naar te kijken. Ik keek nu in gedachten als 28-jarige naar mijn 17-jarige zelf die bij het raam stond te kijken hoe haar moeder in de ambulance werd geladen. Mijn therapeute vroeg: ‘Wat zou je willen doen als volwassene?’. Ik – die het nog steeds moeilijk vond zichzelf als kind in gedachten te troosten (want verdiende ze het wel?) – zag ineens voor me hoe ik als 28-jarige mijn 17-jarige uit mijn ouderlijk huis begeleidde en meenam naar mijn huidige woning. Ik zette haar in deze fantasie neer op mijn bank, zette een kop thee voor haar neer met een bakje chocola ernaast, nam haar op de bank in mijn armen en trok een warm plaid over ons heen terwijl ik haar troostte en zei dat het wel goed zou komen. Terwijl ik dit voor me zag volgde ik weer de vingers en merkte vervolgens dat het beeld in één keer aanzienlijk was gezakt qua spanning. Voor mij een heel bijzonder moment ondanks dat het natuurlijk niet in realiteit heeft plaatsgevonden. Maar het lukte dus ook voor het eerst om mild te zijn naar mezelf als kind en haar zelfs te troosten. Toen ik later die week gitaar speelde, kwam er ook ineens een tekst in mij op waardoor dit moment in lied-vorm vastgelegd is. (Mijn eerste zelfgeschreven lied en het gaat over EMDR; typisch Lyka.)
Verder was het inderdaad ontzettend helpend om één voor één de leden van mijn support squad over de vloer te hebben. We hebben gepraat, gekookt, Netflix gekeken en bank gehangen. Ik ben en was mijn vriendinnen ontzettend dankbaar dat ik niet alleen hoefde te zijn! Na een week of 3 merkte ik al dat ik weer beter alleen thuis kon zijn en dit dan ook weer wilde proberen. Mijn vriend verdient overigens ook credits voor alle kopjes koffie en thee die hij voor mij maakte en alle huishoudelijk taken die hij zonder mopperen voor mij overnam. Ook was het voornamelijk zijn arm om mij heen als ik thuis toch last had van huilbuien of herbelevingen. Naast mijn vriend en vriendinnen, ben ik ook mijn therapeut heel erg dankbaar dat zij zoveel tijd en energie in deze behandeling heeft willen steken – met dus een heel positief resultaat als gevolg! In mijn geval was mezelf aanmelden bij een vrijgevestigde psychotherapeut het best wat ik had kunnen doen voor mijn herstel. Zij kon mij een behandeling op maat bieden, waar veel instellingen vaker lijken te werken aan de hand van ‘one-size-fits-all’ behandelingen. (Dus zorgverzekeraars, maak het vrijgevestigde therapeuten niet te moeilijk; ze zijn heel erg waardevol!)
Na EMDR (2.0)
Naast de eerdergenoemde interventies, hebben we tijdens EMDR (2.0) ook wel eens een sessie een imaginatie oefening gedaan (schematherapie interventie) in plaats van EMDR. Op deze verschillende manieren hebben we alle beelden behandeld die we vooraf hadden geïnventariseerd. We hebben ongeveer twee maanden, twee keer per week EMDR (of schematherapie, of allebei) gedaan. Het was dus erg intensief, maar uiteindelijk ook heel waardevol: sinds het EMDR-traject heb ik geen één herbeleving meer gehad, heb ik bijna geen nachtmerries meer gehad (over mijn moeder of het verliezen van dierbaren) en kan ik meer ontspannen rondlopen in een ziekenhuis – al zal ik daar nooit voor mijn plezier komen, maar goed, wie wel? Het kijken van ziekenhuisseries en het zien en horen van een ambulance roepen nog wel enige spanning op, maar al stukken minder dan eerst en dus goed te behappen! (Bovendien kan ik natuurlijk best leven zonder ziekenhuisseries, al baal ik dat ik nog steeds geen Grey’s Anatomy meer kan kijken, wat een van mijn lievelingsseries was voordat mijn moeder terminaal ziek werd. Voor de kenners: mijn moeder kreeg dezelfde ziekte als het personage Izzie.)
Ook qua schema’s leek er één en ander te verschuiven. Hiermee bedoel ik dat in schematherapie termen, bepaalde modi in kracht lijken afgenomen zoals o.a. mijn interne criticus: de Dictator. We besloten dan ook hierop te voortborduren door na het afronden van de EMDR verder te gaan met schematherapie. Ik kreeg de opdracht om een brief aan mijn moeder te schrijven, gezien de Dictator vooral lijkt voort te komen vanuit haar stem van vroeger; ik leek het nooit goed genoeg te doen en ze had vrijwel altijd kritiek. Ik realiseerde me dat het voelde alsof mijn zelfbeeld is blijven hangen op het moment dat zij overleed; dat het beeld wat ik van mezelf gevormd had, nog steeds was gebaseerd op hoe mijn moeder mij zag als 17-jarige en mij in tekst naliet in haar dagboek. De woorden ‘egoïstisch’ en ‘onverantwoordelijk’ voerden hierin de boventoon. Dit terwijl andere mensen in mijn omgeving mij toen, maar ook zeker nu, heel anders zouden omschrijven.
Toen ik aan de brief begon moest ik de neiging onderdrukken om de bekende eerste regels van het refrein van het lied ‘De Vlieger’ te typen.Toen dit lukte en ik vanuit mijn gevoel (vooral boosheid) een paar zinnen had opgeschreven, kwam de rest vanzelf. Ik heb aan een stuk door getypt en het luchtte enorm op. De conclusie van de brief was dat ik het beeld wat zij van mij had ga loslaten, want het was toen én nu niet kloppend. Als mijn vriend, vrienden en vriendinnen mij goed vinden zoals ik ben, mag en wil ik dat zelf ook zo gaan zien .
Omdat het schrijven van deze brief zo hielp om uit te kunnen spreken wat ik niet meer tegen mijn moeder kan zeggen omdat zij er niet meer is, kreeg ik hierna nóg een briefopdracht. Ik moest vanuit mijn ‘gezonde volwassene’ een brief schrijven aan mijn ‘kwetsbare kind’. Een opdracht die ik stukken moeilijker vond, omdat ik geen idee had in wat voor vorm ik dit zou kunnen schrijven. Ook merkte ik dat mijn Dictator in de weg ging zitten bij het schrijven. Uiteindelijk ben ik gaan schrijven aan mezelf in tweede persoon enkelvoud. Een conclusie uit deze brief en kenmerkend voor waar ik sta in mijn therapieproces, werd:
Wat het gevolg van emotionele verwaarlozing voor mij als volwassene op dit moment nog betekent.
Uit Therapie
Hoewel ik dus nog steeds hard aan de slag ben in therapie, zijn we voor het eerst ook nadrukkelijk aan het toewerken naar het ‘uit therapie’ gaan. Toen ik afstudeerde, voelde het alsof ik mijn leven al wat meer op de rit heb ondanks dat ik mij fysiek beroerd voelde van alle lichamelijke klachten die ik kreeg. Mijn therapeut en ik zijn gaan evalueren wat ik allemaal al heb behaald en konden concluderen dat dit best veel is vergeleken met waar ik stond toen ik bij haar in therapie begon. Ik heb een relatie durven aangaan, het is gelukt deze relatie in stand te houden, ik heb een huis gekocht met mijn vriend en heb een hbo-opleiding kunnen afronden, ondanks de nodige tegenslagen. Naast deze dingen is er ook een hoop in mijn binnenwereld gebeurd. Zoals mijn therapeut het afgelopen week mooi zei: ‘je bent meer jezelf geworden’ en ik ben het er zo mee eens. Toen mijn therapeut vooraf het EMDR-traject begon over eventueel afronden van therapie raakte ik volkomen in paniek; ik voelde me al erg emotioneel instabiel door de trauma’s en het voelde alsof ik nu de veiligheid van therapie zou verliezen, waardoor ik overspoeld werd door het onveilige gevoel dat ik vroeger had en het ‘er alleen voor staan’. Door mijn angsten voelde het nu alsof ik alle veiligheid zou gaan verliezen. Een aantal weken later, toen we hierop terugkwamen en ik mijn therapeut uitleg gaf over wat er bij mij gebeurde op dat moment, gaf ze aan dat ze het wellicht verkeerd getimed had om het hierover te hebben. Hoe dan ook, inmiddels voel ik geen paniek meer en vind ik het een spannend, maar juist ook een fijn idee om te denken aan afronden van therapie. Het werd in mijn hoofd al een soort van streven om voor mijn 30e (ik word volgende week 29 jaar) een baan te hebben en therapie te hebben afgerond, omdat mij dit een heel fijn vooruitzicht lijkt! Ongeacht of dit lukt, vind ik het in ieder geval belangrijk dat ik een baan kan volhouden en niet zoals na eerdere (voltijd) stages last krijg van burn out-achtige klachten en binnen een jaar al moet stoppen. Dit wordt dan ook één van de laatste therapiedoelen voor de komende tijd.
Verder heb ik nog steeds lichamelijke (pijn-)klachten, dus het lijkt erop dat er nog steeds spanning in mijn lichaam zit. Dit probeer ik momenteel te verhelpen met behulp van een psychosomatisch fysiotherapeut. Omdat ik zo weinig in contact ben met mijn lichaam en voornamelijk in mijn hoofd zit, proberen we dit contact weer te herstellen door het doen van bepaalde oefeningen. Ik leer dan mijn lichaam weer aan te voelen, bewust te worden van deze spanning en uiteindelijk hoe ik kan voorkomen dat ik pijnklachten krijg van bijvoorbeeld onbewust aangespannen spieren. Tijdens de psychotherapie leer ik dan weer mijn emoties te uiten en vooral de emoties te accepteren en ze ‘er te laten zijn’. Wanneer ik emoties onderdruk (zoals ik dit van mijn ouders heb aangeleerd), lijken de emoties ook in mijn lichaam te gaan zitten. Langzaam aan zit hier ook vooruitgang in, dus ik hoop binnenkort eindelijk van de lichamelijke kwaaltjes af te zijn! Er zijn verder ook nog wel enkele angsten waar ik iets mee moet, gezien ik nu bijvoorbeeld niet durf te reizen naar het buitenland. Dit terwijl ik graag wat meer van de wereld zou willen zien.
Ik heb ook niet het idee dat ik binnen een jaar, of überhaupt, nooit meer last zal hebben van mijn schema’s of andere klachten, maar wel dat ik met de inzichten en tools die ik in therapie geleerd heb hier beter mee om zal kunnen gaan. Dit betekent bijvoorbeeld dat ik dan geen therapeut meer nodig heb voor deze inzichten/steun/handvatten, maar ik mezelf deze steun kan geven en mij kan laten steunen door mijn omgeving. Ook kan ik denken ‘het komt wel goed’, in plaats van in paniek te raken met mijn ‘overbezorgde moeder-brein’ en in doemscenario’s te gaan denken. Verder is het dus voornamelijk belangrijk dat ik zoals hierboven beschreven ga leren hoe ik mezelf de dingen kan bieden, die er anders nooit zullen zijn.
Overmorgen heb ik overigens een kennismakingsgesprek voor nieuw vrijwilligerswerk, zodat ik langzaam aan kan gaan re-integreren. Wie weet kan ik als dit goed gaat hier blijven werken als vaste kracht, gezien het werk ook goed aansluit bij mijn diploma… *fingers crossed*
Hoe het verder gaat met mijn website ‘Uit Therapie’ als ik daadwerkelijk uit therapie gegaan ben, weet ik overigens nog niet. Maar tot die tijd zal ik net als nu blijven schrijven over het fenomeen uit therapie gaan.
Blog – Help, mijn trauma omvat mijn hele leven (deel 2).
Een trauma, het omvat je leven, je gezin, je werk, je familie, niet alleen de getraumatiseerde is lijdend voorwerp.
In mijn vorige blog (interesse, lees hem hier) schreef ik over de veranderingen rondom de diagnose PTSS (Post Traumatische Stress Stoornis), hoe het is om een trauma te hebben en hoe je hiermee kunt omgaan, of behandeling kunt ondergaan. Deze blog zal zich meer richten op wat een trauma, of het hebben van een diagnose hieromtrent, voor gevolgen heeft en niet alleen voor de getraumatiseerde zelf.
Er is voldoende wetenschappelijk onderbouwd dat trauma’s goed en juist behandeld kunnen worden. Bijvoorbeeld middels EMDR en CGt (Cognitieve Gedragstherapie). Echter niet iedereen heeft hier baat bij, en gemiddeld 60% knapt op van de therapie. Daarnaast is het drop-out percentage ook vrij hoog, vanwege de zwaarte van de therapie, zo’n 18% stopt voortijdig (www.vgct.nl). Echter juist dit intensiveren en verzwaren van de therapie blijkt voor mensen met PTSS (die al bijna alles hebben geprobeerd) te helpen. Kortdurende intensieve therapie zoals bijvoorbeeld enkele dagen intern en dan meerdere EMDR sessies op een dag is de toekomst, zo’n 71% had baat bij de therapie.
Maar zoals ik al in de aanhef omschreef, is het nog niet zo vanzelfsprekend dat iemand bij trauma hulp zoekt. Hiervoor zijn iemand vaak al meerdere ernstige situaties overkomen, zoals binnen de familie, het gezin of op de werkvloer. Want niet alleen de getraumatiseerde lijdt, het hele systeem eromheen staat onder druk of loopt zogezegd ‘op eieren’. Maar er hoeft zich niet alleen een escalerende situatie voor te doen, zo kan iemand met- of herstellende van- een trauma onverwacht reageren op bepaalde situaties. Iedereen vervult namelijk meerdere rollen in zijn leven. Bijvoorbeeld partner, ouder, collega, vriend(in), etc. Het vervullen van zo’n rol en het verwerken of meedragen van een trauma, is erg lastig. Zo kun je bijvoorbeeld je in je eigen vertrouwde omgeving volledig op je gemak voelen, zeg maar weer ‘veilig’ voelen in je rol, maar dan ineens komt je zoon/ dochter thuis met een vriend/ vriendinnetje en deze triggert allerlei (onverwerkte) traumata. BOEM. Je schiet uit je slof of komt in een herbeleving terecht en je kind begrijpt er helemaal niets van. Dit soort situaties kunnen namelijk zelfs optreden jaren na het meemaken van een traumatische gebeurtenis.
Naast het omgaan met rolwisselingen binnen (gezins-)relaties en vertrouwde/ veilige omgevingen, is het voor een getraumatiseerd persoon ook heel moeilijk om met veranderingen om te gaan. Zoals bijvoorbeeld gezinsuitbreiding, scheidingen, overlijdens of levensfasen (bijv. puberteit) van gezinsleden. Zoals binnen elke relatie of situatie waar communicatie onderdeel van is, betreft het namelijk actie-reactie. En voor getraumatiseerde mensen is de reactie vaak onvoorspelbaar, triggerend en intens. Scheefgroei ontstaat binnen het gezinsverband of de relatie, en de omgeving of anderen lopen algauw op hun tenen.
Daarom is het ook zo belangrijk dat niet alleen de getraumatiseerde, maar ook het gehele systeem wordt betrokken bij de therapie. Zoals het leren omgaan met deze triggers en handvatten krijgen in de communicatie. Het gezin, de partner en de eventuele kinderen lijden ook. Dealen met een getraumatiseerd persoon is een ware energievreter. Met name kinderen kunnen (ernstig) lijden ten gevolge van getraumatiseerde ouders. Ze worden angstiger, alerter en er ontstaan breuken in de hechting. Dit komt omdat kinderen vaak zeer nauwlettend hun ouder in de gaten houden en hun gedrag kopiëren. Ze zien bijv. hun ouder heel gespannen over straat lopen en worden dan automatisch ook alerter of gaan dit ook als gevaar zien. Aan de andere kant kunnen getraumatiseerde ouders de kinderen ook weer negeren omdat ze te veel aan hun hoofd hebben, of juist niet voldoende sensitief reageren op bepaald gedrag. Dit brengt de hechting in het gedrang.
Voor behandelaren is het vaak lastig in te schatten hoe de thuis- en/of werk situatie er voor staat. Vaak komt behandeling voor het systeem of de werkvloer dan ook te laat op gang, er is dan al scheefgroei ontstaan. Naast dat behandelaren dus sensitief en alert dienen te zijn op signalen bij de cliënt, dienen ze ook uitgebreid stil te staan bij de betrokken systemen. Merk Hoe Sterk of mijn eigen praktijk, richten zich op het herstellen van het contact en de interactie binnen deze systemen. Er wordt hulp geboden aan partners, kinderen, collega’s en managers. Geduld is hierbij heel belangrijk en het aanbieden van enkel informatie kan al veel positieve veranderingen teweeg brengen.
Ben je geïnteresseerd in een kennismakingsgesprek, neem dan vrijblijvend contact op met mij of een van de contactpersonen van Merk Hoe Sterk.
In de DSM-5 zijn er 5 criteria omgeschreven met symptomen waaraan men dient te voldoen om te spreken van PTSS. En men kan ook worden onderverdeeld in 2 subtypen (een met depersonalisatie en dissociatie, de ander met een late-onset). Belangrijkste symptomen waar cliënten zelf over spreken blijven de flash-backs en pijnlijke herinneringen aan het traumatische voorval, nachtmerries, hyperalertheid, somberheid, prikkelbaarheid, angstgevoelens en slaapproblemen.
Er is tevens een hoop veranderd ten opzichte van de DSM-IV. Zo is PTSS geen angststoornis meer, maar valt het onder een nieuwe categorie van stress- en trauma gerelateerde stoornissen. Ook zijn er nieuwe behandelmethoden aan het licht gekomen en nieuwe behandelcentra zoals PsyTrec. Gegeven blijft dat PTSS een ziekte blijft die goed te behandelen valt, maar dat het vanuit het oogpunt van de cliënt vaak niet zo voelt. En dit maakt behandelen dus ook direct niet meer zo makkelijk.
Cliënten met PTSS voelen zich vaak onbegrepen vanuit hun omgeving. Daarnaast speelt er ook veel schuld en schaamte en praat men niet graag over het verleden of de traumatische gebeurtenis. Het beleven van een pijnlijke gebeurtenis kan voor ieder individu anders zijn en valt ook niet objectief te beoordelen. Misbruik, mishandeling, het verliezen van een dierbare, ontslag, scheiding of relatiebreuk, een trauma kan vele vormen hebben.
De behandeling van PTSS bestaat vaak uit exposure en EMDR (specifieke behandeltechnieken toegespitst op het verwerken van een ingrijpende, traumatische gebeurtenis) in combinatie met een medicamenteuze behandeling. Maar ook schematherapie en cognitieve gedragstherapie zijn effectieve behandelmethoden. Wat opvalt is dat men vaak snel de traumatische gebeurtenis of pijnlijke herinnering kan behandelen. EMDR is zo effectief dat het binnen enkele sessies van 45 minuten een volledig rouw- en verwerkingsproces kan doorlopen. Echter, wat men vaak verwaarloost is de nazorg. Een client kan succesvol het verwerkingsproces hebben doorlopen en “klachtenvrij” ogen, maar zonder adequate nazorg ligt een terugval op de loer.
Juist terugvalpreventie en adequate nazorg is in mijn optiek belangrijk bij het behandelen van trauma’s of PTSS. Enkel het verwerken van een ingrijpende gebeurtenis is niet genoeg. Men verliest namelijk veel tijdens een ziekteperiode van PTSS. Werk, vriendschappen of relaties komen onder druk te staan, sporten wordt opgegeven, soms is zelfs naar buiten gaan al te prikkelgevoelig. Daarom is het ingaan op de belangrijke pijlers als gezondheid, relaties en sociaal leven, heel belangrijk. Vanuit het team van Merk hoe Sterk gaan ze samen met de cliënt hiermee aan de slag. Gevoelens en gezondheid worden getackeld in intensieve sportsessies, financiën en netwerk worden onder de loep genomen. En ondertussen is de cliënt samen met de psycholoog aan het werken aan het trauma.
Kortom, mensen met PTSS of die een trauma hebben ervaren, besef dat je een keuze hebt. Je kunt geholpen worden, ook al heb je het idee dat je er niet meer uitkomt. Het is een lange, niet gemakkelijke weg, maar je zult er komen. En staar je niet blind op alleen maar trauma therapie, denk ook aan de belangrijke pijlers in je leven.
Ben je geïnteresseerd in een kennismakingsgesprek, neem vrijblijvend contact met mij op, of neem eens een kijkje op onderstaande websites.
Nu zat ik dus van de week bij de kapster en toen hadden we het over feestjes en de mensen die dan dronken om je nek gaan hangen. We kennen er allemaal wel één of meerdere. Nu kan ik daar persoonlijk niet zo heel goed tegen want als mensen anders doen dan normaal voel ik mij altijd een beetje ongemakkelijk. Ik heb liever dat ze gewoon zichzelf zijn. Maar toen zei mijn kapster; ‘ja, of dan zijn ze misschien wel juist zichzelf’. Nou daar had ze dus wel een puntje.
Want ik denk dat wij dit ook allemaal herkennen, je denkt iemand te kennen maar dan opeens komt ‘de ware aard van het beestje’ naar boven. Dat kan heel leuk zijn, want iemand blijkt opeens heel spontaan te zijn en je prettig te verrassen met zijn of haar gekke gedrag. Of iemand blijkt écht gek te zijn en je denkt hoe hebben wij ooit vrienden kunnen zijn. De iets minder prettige verrassing zeg maar. Oeh en wat kan dat ontzettend pijnlijk zijn. Je vertrouwd de ander, je hebt soms al jaren een diep contact en dan laten ze je van de één op de ander dag zitten. Of het sluipt er langzaam in, iemand begint steeds onaangenamer gedrag te vertonen en je moet op een dag zelf de beslissing nemen om iemand uit je leven te laten gaan. Hoe dan ook, niet leuk! En die tijd samen was dat dan allemaal een leugen? Al die leuke momenten, die ‘pijn in je buik van het lachen momenten’. Of de momenten dat je heel verdrietig was en die ander je er door heen sleepte, maar ook dat je gewoon gezellig bij elkaar was volkomen op je gemak bij elkaar, genietend van de gewone vriendschap, het bijzondere in het gewone. Was dat dan allemaal maar nep? Een gemeen spel?
Ik denk dat er verschillende verklaringen voor zijn. Sommige mensen zijn gewoon gemeen, vaak vanuit hun eigen pijn ontstaan of door psychische aandoeningen. Maar het kan ook zijn dat jij het slachtoffer bent van zo’n verandering die plaats vindt tijdens jullie vriendschap. Iemand kan de keuze maken om ‘alleen maar voor zichzelf te kiezen’ en daarin zo ver gaan dat ze geen rekening meer gaan houden met wat die keuze voor de ander inhoudt.
Wat de reden ook mag zijn het is gewoon *(…) en het kan je ontzettend verdrietig maken.
Maar hoe dan verder? Mag ik een beetje delen over hoe ik daar nu mee omga? Zo niet dan moet je nu dus stoppen met lezen 😉 De pijn, die laat ik zijn, je hebt een verlies geleden en die moet je simpelweg verwerken, als je dit wegschuift bijt het je een keer in je kont en word jij misschien op een dag wel die persoon die een ander kwetst voor wat een ander jou ooit heeft aangedaan. En de herinneringen? Die koester ik, misschien heeft het allemaal nooit wat voor iemand betekend, misschien wel, of misschien zelfs wel meer dan dat jij, je ooit in kan denken ondanks het gedrag van diegene. In ieder geval heeft het iets voor jou betekend en dat mag zijn plek hebben. Je was toen erg gelukkig, je hebt mooie tijden gehad en laat dat maar gewoon bestaan, het mag er gewoon zijn.
Maar dan heb je natuurlijk nog die persoon wat moet je daar nou weer mee… Ik denk dat ook daar niet een éénduidig antwoord op gegeven kan worden. Wat wel heel belangrijk is, is als jij lichamelijke of geestelijke mishandeling hebt ondergaan, blijf dan heel ver bij die persoon vandaan. Ook al kies je er bijvoorbeeld voor om die persoon te vergeven, laat diegene niet meer dichtbij, hij of zij is een gevaar en heeft geen enkel recht om jou zo te behandelen en jij mag jezelf echt beschermen tegen het kwaad van die ander. Als je gebeten bent door een tijger, kun je die tijger vergeven voor wat hij heeft gedaan, maar het zou niet zo slim zijn om dan vervolgens weer die kooi in te stappen van de tijger, want ook al heb jij hem vergeven, de tijger zal toch echt zijn natuur volgen en jou als een lekker hapje in zijn poten verwelkomen.
En verder, mijn motto blijft; ‘Kill them with kindness’. Zonder aan de pijn voorbij te gaan, kies ik ervoor om mijn gedrag niet te laten beïnvloeden door die ander. Ik wil die persoon zijn die het verschil maakt, die liefde in de wereld brengt in plaats van haat. Diegene mag lekker op zijn eigen eilandje zitten van egoïsme, haat en lelijkheid maar ik ga daar niet bij zitten. Ik wil de keuze maken om mij te laten leiden door vreugde en vrede en ik hoop dat die ander ook ooit die weg mag gaan vinden in plaats van op dat stink eiland te blijven zitten.
Gebruik de pijn om te groeien! Laat het kwaad niet overwinnen, blijf vechten voor je eigen geluk, zonder het geluk van de ander te stelen.
Positief denken, man, man, man wat kan dat soms moeilijk zijn.
Soms gebeuren er gewoon echt hele vervelende, ‘ik vind dit echt even niet zo leuk’ dingen. En dan positief denken? ‘Tjakka’ was het toch?
Ik weet waar ik het over heb, ik ben gewoon toch stiekem een beetje een ‘glas is half leeg typje’ van nature. Niet over anderen hoor, ik kan mij eigenlijk altijd heel goed inleven in anderen en hun situaties. Maar mijn eigen situaties en gevoelens zijn dan weer een ander verhaal.
Om eerlijk te zijn, dat hou je gewoon niet zo lang vol. Als je een vervuld leven wil leiden dan moet je echt leren kijken en luisteren naar het goede in de wereld. Vooral als die wereld heel veel lelijke dingen roept en laat zien. Maar ja, dan besluiten dat je positiever wil denken en dat dan ook daadwerkelijk doen, dat is toch echt wel een dingetje. Een verandering in je denken is een proces en je kan jammer genoeg niet even de instellingen veranderen. Maar ik heb het geheim gevonden! Oké, ik zal het vertellen máár dan moeten jullie wel beloven dat jullie het aan iedereen doorvertellen! Hier komt het… dankbaarheid! Iemand voor mij had dit geheim al ontdekt en heeft hier een heel mooi boek over geschreven. Dat boek kwam gelukkig op mijn pad. Zo simpel, maar zo effectief! Maar eerst wil ik vertellen over hoe de schrijfster (Ann), tot het schrijven van dit boek is gekomen. Ann’s allereerste herinnering is de dood van haar zus, die voor haar huis, voor haar ogen, werd aangereden door een vrachtwagen. De moeder van Ann wordt opgenomen in een psychiatrisch centrum en Ann is nooit meer dezelfde. Als zij dan als volwassene de dood meemaakt van haar twee neefjes, de kinderen van haar zwager, komt ze op een keerpunt. Zij moet weer vreugde vinden in haar leven wat doordrenkt is van leed en verdriet. Niet langer overleven maar leven. Maar hoe?
Ann besluit dat zij elke dag gaat schrijven waar zij dankbaar voor is totdat zij duizend dingen heeft opgeschreven waar zij dankbaar voor is. En in die dankbaarheid vindt ze haar vreugde terug! Als zij dan eenmaal aan de duizendmaal dank is gekomen gaat ze verder met schrijven want dit wil zij niet meer loslaten. De dankbaarheid is haar zuurstof geworden voor een vreugdevol leven.
Dat ging ik natuurlijk ook uitproberen! Dat wilde ik ook! Elke ochtend begon ik mijn dag met 3 dingen opschrijven waar ik dankbaar voor was. Bijvoorbeeld mijn lekkere warme bedje, ow en mijn douche, ik hou zoveel van mijn douche! Of de hond die mij ’s ochtends komt begroeten, mijn eigen “groupie” waardoor ik mij meteen in de ochtend al een superster voel. En zo kwamen er nog meer dingen waar ik dankbaar voor was, wat bleek nou, er waren best wel veel dingen waar ik dankbaar voor kon zijn! Wat een eye-opener was dat zeg. En langzaam aan begon het mij van binnen te veranderen en ook al werd mijn glas misschien niet voller, hij werd ook niet leger en op een dag was mijn glas zowaar halfvol!
Nu ga ik hier natuurlijk niet vertellen dat ik geen ‘half leeg’ dagen heb, want dat is gewoon niet waar. Soms zeurt mijn man gewoon te veel, doen de kinderen irritant en wil die geweldige hond van mij niet ophouden met blaffen. Maar die dag daarna begin je weer opnieuw en schrijf je, je nieuwe dankpunten weer op en haal je kracht uit de dankpuntjes van die week daarvoor of de maand daarvoor wanneer je leest over die keer dat je man een roos voor je meenam (zonder dat hij wat goed te maken had 😉 ) Of dat je kip haar eerste ei had gelegd. Dat was dus serieus echt een heel leuk moment!
Ik daag je uit, probeer het! Begin elke dag met drie dingen opschrijven die jou dankbaar maken en wie weet mag ik een keer op jouw ‘dankbaarheidslijstje’ komen staan vanwege mijn ontzettend geweldige eerste blog die ik heb geschreven voor Merk Hoe Sterk.
De woorden uit de befaamde Hunger Games film zeggen het al. De wil om te presteren is zo groot dat het bijna als onmogelijk wordt gezien. Met name in de categorie van de pas afgestudeerden en vijfentwintigers, ook wel de Millenials genoemd, is de prestatiedruk heel groot. Men stelt zichzelf onrealistische hoge eisen, de wereld verkeert in een ‘crisis’ waarin de banen niet voor het oprapen liggen en daarnaast stellen we ook persoonlijk en sociaal hoge eisen. We willen een goede baan met een goed salaris, waarbij we, perfectionistisch als we zijn, ons uit de naad werken en bijna een burn-out hebben. Privé willen we een partner, en ook nog eens een groot sociaal netwerk. Oftewel onze avonden en weekenden zijn ook gevuld. De maatschappij vinden we ook belangrijk, dus vrijwilligerswerk willen we ook in investeren. Gezond zijn is tegenwoordig ook een hype, dus verantwoord eten en het liefste daarnaast 3x per week sporten, komt er ook nog eens bij. En dan ook nog het perfecte plaatje en beeld willen scheppen op social media (zoals Instagram en Facebook). Die telefoon, zijn we niet los van te komen..
Als ik bovenstaande lees vind ik het niet gek dat men tegenwoordig snel overspannen of somber is. Jong volwassen voelen de druk vanuit de maatschappij en in Nederland is er de afgelopen jaren ook veel veranderd waardoor de druk ook daadwerkelijk ‘voelbaar is’. De studiebeurzen zijn afgeschaft, het is moeilijk om een betaalde baan te vinden die aansluit bij je afgeronde studie en daarnaast speelt opvoeding ook een rol. Generatie X en Y zijn opgevoed met de spreekwoordelijke ‘veren in hun reet’ en hebben vaak te horen gekregen hoe goed ze wel niet zijn, en zijn in die zin ‘verwend’. Hierdoor krijgen ze vanaf hun vijfentwintigste vaak te maken met tegenslagen die hard aankomen. Het perfecte plaatje blijkt niet te kunnen worden nagestreefd of onrealistische doelen blijken inderdaad niet haalbaar, en dan raakt de selfie-generatie in de stress.
Het is ook niet makkelijk om dan ‘ineens’ los te komen van die prestatiedruk. Want vaak is je omgeving ook in de ban van de prestatiedrang, en is het lastig om dan zelf niet te streven. Maar er zijn een aantal dingen die je wellicht zelf al kunt toepassen om wat minder stress te ervaren. Ik zet ze hieronder voor je op een rij.
Leg eens wat vaker je telefoon weg en verwijder social media apps op je telefoon;
Voldoende rust en slaap, voldoende beweging en gezonde voeding;
Plan een uur in de week zonder prikkels, een soort ‘quality-time’ met jezelf;
Stel haalbare doelen en sta eens wat vaker stil bij de dingen die je al hebt bereikt in je leven;
Stop met jezelf vergelijken met anderen;
Haal een activiteit uit je agenda die je gepland hebt voor de aankomende week, en laat dat moment leeg;
Er zijn natuurlijk meer tips en adviezen om je prestatiedruk wat meer te normaliseren, maar probeer ook niet meteen alles te willen verbeteren en veranderen. Want dan verval je weer in je oude gedragspatroon van direct goed willen presteren!
Mocht je nou zelf te maken hebben met prestatiedruk of hier meer over willen weten, neem dan (vrijblijvend) contact met mij op of stuur me een mailtje.
